کتاب امام‌رضا علیه‌السلام و مامون اثر علی کورانی ترجمه جواد محدثی انتشارات واژه پرداز اندیشه

امام رضا(ع) و مأمون امام رضا(ع) و مأمون یکی از آثار ارزشمند در حوزه تاریخ اسلام و سیره اهل بیت(ع) است که به قلم اندیشمند شیعی، علی الکورانی عاملی نوشته شده و توسط جواد محدثی به فارسی ترجمه گردیده است. این اثر به بررسی ابعاد مختلف شخصیت، زندگی سیاسی، فرهنگی و اجتماعی امام رضا(ع) و مأمون عباسی می‌پردازد. اهمیت کتاب در تاریخ‌نگاری اسلامی امام رضا(ع) و مأمون با بهره‌گیری از منابع تاریخی معتبر مانند تاریخ طبری، مروج الذهب، عیون اخبار الرضا(ع) و آثار دیگر مورخان اسلامی، به بازخوانی دقیق این برهه حساس می‌پردازد. نویسنده با نگاهی تحلیلی، شخصیت مأمون عباسی را بررسی می‌کند و نشان می‌دهد که او در عین برخورداری از هوش و سیاست، شخصیتی متناقض، لذت‌جو و قدرت‌طلب بود. از سوی دیگر، این اثر به معرفی ابعاد شخصیتی امام رضا(ع) می‌پردازد؛ امامی که با اخلاق، عبادت، دانش و سعه‌صدر خویش، نه تنها در میان شیعیان بلکه در بین علمای اهل سنت و حتی رهبران ادیان دیگر جایگاهی والا یافت. مأمون عباسی و سیاست ولایتعهدی یکی از بخش‌های مهم امام رضا(ع) و مأمون، بررسی ماجرای ولایتعهدی امام رضا(ع) است. مأمون در سال ۲۰۱ هجری قمری، پس از درگیری‌های شدید با برادرش امین و بحران‌های داخلی، تصمیم گرفت امام رضا(ع) را به عنوان ولیعهد معرفی کند. این انتخاب، ظاهراً اقدامی برای جلب رضایت شیعیان و آرام کردن شورش‌های علویان بود، اما در حقیقت تلاشی حساب‌شده برای کنترل و تضعیف جایگاه اهل بیت(ع) به شمار می‌رفت. امام رضا(ع) با پذیرش مشروط ولایتعهدی – به شرط عدم دخالت در امور حکومتی – وارد عرصه‌ای شد که فرصت‌های بزرگی برای معرفی اسلام ناب و آشکارسازی حقیقت اهل بیت فراهم آورد. نویسنده در این کتاب، با ذکر مستندات تاریخی، نشان می‌دهد که چگونه این دو سال، نقطه عطفی در تاریخ اسلام شد. مناظرات علمی امام رضا(ع) یکی از برجسته‌ترین بخش‌های کتاب امام رضا(ع) و مأمون، پرداختن به مناظرات امام رضا(ع) است. مأمون برای اثبات برتری خود و به چالش کشیدن امام، دانشمندان بزرگ ادیان مختلف و متکلمان اسلامی را به دربار فرا می‌خواند. اما در تمام این جلسات، امام رضا(ع) با استدلال‌های قرآنی، روایی و عقلی، برتری علمی و الهی خویش را نشان داد.