کتاب فرهنگ جامع گویندگان ایران اثر فرزاد فره‌وشی نشر وزان

پهن‌دشت ایران‌زمین همواره زیر تأثیر آداب بیرون از مرزهای خود بوده و همچنان خواهد بود؛ چرا که سالیان بسیار دراز دست‌خوش دفاع از نگاه‌داری آداب و رسوم خود در برابر نفوذ بیگانگان بود و توان توسعه و صدور این مهم را به بیرون نیافت. امروزه از راه‌های گوناگون رسانه‌ای، دیگر چیزی از آداب گذشته باقی نمانده که هم بدی دارد و هم خوبی. بدی‌ها را موکول می‌کنیم به مجالی دیگر. بخش قابل توجهی از اصلاح فرهنگ رفتاری عامه مدیون افرادی است که توانستند به واسطه‌ی رسانه‌ای به نام «تآتر» در اذهان «اندیشه» بکارند. باورهای سنتی که گاهی با تعاریف امروزین خارج از فرهنگ و مدنیت است، شاید در روزگاری باعث غرور و فخر بوده اما در صده‌های بعد و حتی تا سی سال گذشته امتداد داشت و معذوریت‌های بی‌شماری برای انسان‌ها رقم می‌زد. پس از تآتر به لطف ورود دستگاه‌های پخش فیلم از فرنگ به ایران، مردم توانستند دیگرانی را ببینند که گونه‌ی دیگری زندگی می‌کنند و به‌اصطلاح در این مورد از ما جلوترند. گرچه در ابتدا فقط تصویر بود و پس از آن صدای غیرقابل فهم زبان اصلی ولی رفته‌رفته شش یا هفت بعد صدای قابل فهم بر روی تصاویر متحرک رخ نشان داد؛ حال دیگر جریان چیز دیگری شد. تقریباً آغاز گفتار فارسی بر روی فیلم‌های وارداتی موازی با اوج اجراهای تآتر نوین نو نفس در تهران است. دقیقاً مصادف با زمانی که جامعه‌ی آن زمان با این پدیده روبه‌رو شد و بخشی از دولت وقت سازمان پرورش افکار عمومی آن را به رسمیت شناخت، که موضوعی مفصل است. تاریخ این سرزمین تا به آن روز به‌شکل دولتی و رسمی هنرمندان را به رسمیت نشناخته بود.