کتاب بازشناختن غریبه اثر ایزابلاحماد ترجمه الهام شوشتری زاده نشراطراف

ایزابلا حماد (متولد ۱۹۹۲) نویسنده و داستان‌نویس فلسطینی‌بریتانیایی است. حماد که در دانشگاه‌های آکسفورد و نیویورک تحصیل کرده، کارش را با نوشتن داستان کوتاه آغاز کرد و توانست جایزۀ اُ. هنری را برای یکی از داستان‌هایش ببرد. پاریسی (۲۰۱۹) و روح وارد می‌شود (۲۰۲۳) رمان‌های بلند این نویسنده هستند که هر دو مورد تحسین قرار گرفته‌اند و برای او جوایز متعددی به همراه داشته‌اند.

1

ایزابلا حماد در کتاب بازشناختن غریبه از لحظهٔ «بازشناختن» می‌گوید؛ از لحظهٔ آشکار شدن چیزی که مدت‌ها پنهان بوده، توأم با این ادراک که شاید در عمق وجودمان همیشه حقیقتِ ماجرا را می‌دانسته‌ایم. او این اصطلاح را از درام‌های یونانی وام می‌گیرد که اشاره به لحظه‌ای داشتند که پیچش نمایشی اتفاق می‌افتاد و هویت‌ها و رازها افشا می‌شد. به تعبیر حماد، قصهٔ فلسطین حالا در لحظهٔ بازشناختن یا «لحظهٔ آهان» است. پردهٔ پیش چشم ناظرِ بیرونی ــ و مشخصاً ناظر غربی یا دلبسته به غرب ــ کمی کنار رفته و شکافی در بدنهٔ آن نظام اوهامِ توجیه‌کنندهٔ اشغال و ظلم و سرکوب ظاهر شده است. از نظر تاریخی، چنین لحظه‌هایی نادرند و البته امیدبخش. اما برای ما کنار رفتنِ نقاب با مسئلۀ دیگری نیز همراه است؛ چیزی که می‌شود آن را مسئلهٔ همدلی نامید. حماد یادآوری می‌کند که ادراکِ ناظر غربی گرچه ممکن است او را به همدلی برانگیزد ولی مشکل‌آفرین است، چون تکلیفی بر دوش فلسطینی‌ها می‌گذارد: حالا از فلسطینی‌ها انتظار می‌رود روایتی به مخاطبِ غربی عرضه کنند که حقانیت فلسطین را ثابت کند. و مسئله این‌جاست که همدلی ناظر غربی معمولاً در قاب منافع شخصی غربی‌ها می‌نشیند که گاهی نه‌تنها چیزی را عوض نمی‌کند بلکه خود امتداد خشونت استعماری می‌شود. حماد در کتاب بازشناختن غریبه ارزش شناختی و اخلاقی این شکل از همدلی را نفی می‌کند و به‌صراحت می‌گوید چنین موضعی «شاید نقطهٔ شروع باشد اما نقطهٔ پایان نیست.» با این حساب، چگونه می‌شود پس از بازشناختن غریبه و درک «آشنا» بودنش در دام آن همدلی بی‌حاصل نیفتاد، به همدردی‌های زبانیِ پوچ بسنده نکرد و قصه را واقعاً پیش‌تر برد؟ حماد از همۀ ما می‌خواهد روایت فلسطین را با فکر کردن به این مسئله آغاز کنیم.

1404

ایزابلاحماد

الهام شوشتری زاده

۹۷۸-۶۲۲-۶۱۹۴-۸۳-۹

اطراف

جستار | نقد ادبی

علوم اجتماعی و جامعه شناسی (علوم اجتماعی)

رقعی

گلاسه

بالکی

فارسی

100 گرم

ایران

88