کتاب باختن از مرگ اثر کاستیکا براداتان ترجمه رویا پورآذر نشر اطراف

کاستیکا براداتان

رقعی

شومیز

بالکی

اطراف

رویا پورآذر

128

جستار فلسفی

978-622-6194-92-1

ایران

فارسی

1404

انسان ذاتاً مرگ‌اندیش نیست. از سویی غریزۀ بقا به زنده‌ماندن تشویقش می‌کند و از سوی دیگر، برای موجودی زنده حتی اندیشیدن به مرگ، اندیشیدن به ناموجود بودن خود و بنابراین ناممکن است. کاستیکا براداتان، فیلسوف رومانیایی‌آمریکایی، در باختن از مرگ – در ستایش شکست (4)، چهارمین و آخرین کتاب مجموعۀ «در ستایش شکست»، سراغ مواجهۀ انسان با بزرگ‌ترین ناکامی‌اش، یعنی گریزناپذیریِ مرگ، رفته است. او با نگاهی دقیق به آرا و زندگی یوکیو میشیما، نویسنده، شاعر و نمایشنامه‌نویس ژاپنی، و همچنین مروری بر سرگذشت و اندیشه‌های اوسامو دازای، ژان اَمِری و خصوصاً سنکا، نزدیک‌ترین حلقۀ شکست به انسان را بررسی می‌کند: حلقۀ شکست وجودی. به گفتۀ براداتان، آخرین حلقۀ شکست چنان تنگ و شخصی است که در تمام دنیا فقط قد و قالب اندام یک نفر است: یعنی خودمان. حقیقت این است که چنین شکستی مدام در حال رخ دادن است. از لحظه‌ای که پا به این جهان می‌گذاریم تا لحظۀ مرگ، ناکامی نهایی ما در تک‌تک سلول‌هایمان جا خوش کرده. از خیلی جهات نیز رفتن هر کس مهم‌ترین لحظۀ زندگی‌اش است. پس نحوۀ مرگ ما دربارۀ نحوۀ زندگی‌مان و ماحصل عمرمان در بستر زمان و فرهنگ، حرف‌های زیادی می‌زند. و این چیزی بود که برای هنرمند سرکشی همچون میشما نمی‌توانست اتفاقی ساده باشد و بی‌اختیار از آن بگذرد. براداتان در کتاب باختن به مرگ – در ستایش شکست (4) می‌گوید میشیما از معدود افرادی است که کوشید از شکست وجودی، نوعی «هنر زیبا» بسازد و «هنر باخت را به بخشی مأنوس و صمیمانه از هنر زندگی تبدیل کند». او می‌خواست با صحنه‌پردازی مرگش در قالب مراسمی باشکوه، خودش نقطۀ پایان این شکست ناگزیر را بگذارد. میشیما با وجود همۀ آثار ادبی و هنری تحسین‌انگیزش، در سال‌های پایانی زندگی به این باور رسیده بود که بهترین قصه‌اش نه اثری داستانی، بلکه مرگ خودش است. افرادی که خودکشی می‌کنند، به تعبیر براداتان، ناشکیبایانی هستند که برای رسیدن به آرامش آرمانی به هر کاری دست می‌زنند. گرچه قرار نیست ما آن‌ها را سرمشق خود کنیم ولی نمی‌توانیم نادیده‌شان بگیریم. ما برای یافتن شفای زخم‌های خود، به قصۀ رنج آن‌ها نیازمندیم. به باور نویسنده، کسانی را که خودکشی می‌کنند، به جای شماتت، باید درک کرد. شاید ما از رهگذر آشنایی با زندگی و اندیشه‌های کسانی که دست به خودکشی می‌زنند، راهی برای کنار آمدن با ناکامی نهایی بیابیم؛ چیزی که او در کتاب باختن از مرگ – در ستایش شکست (4) آن را «درمان شکست‌محور» می‌داند. ترجمۀ کتاب باختن از مرگ – در ستایش شکست (4) را رویا پورآذر بر عهده داشته است.

کاستیکا براداتان (متولد 1971) نویسنده و فیلسوف رومانیایی‌آمریکایی است. او استاد فلسفۀ چندین دانشگاه مهم مثل کرنل، ویسکانسین-مدیسن، کوئینزلند و نوتردام بوده. براداتان به عنوان جستارنویس و مقاله‌نویس هم با نشریات مهمی مثل نیویورک‌تایمز همکاری کرده. او تا کنون سه کتاب تألیف کرده و دبیری دو مجموعه اثر «Philosophical Filmmakers» و «No Limits» را هم بر عهده داشته است.