کتاب طراحی لرزه‌ای بر اساس عملکرد ساختمان‌های بلند اثر جمعی از نویسندگان نشر دانشگاهی فرهمند

در بیش از یک دهه اخیر، در کشورهای با لرزه‌خیزی بالا، طراحی سازه‌های ساختمان‌های بلند به‌طور فزآینده‌ای بر پایه رویکرد نوین طراحی لرزه‌ای بر اساس عملکرد (Performance-Based Seismic Design: PBSD) استوار شده است. اگرچه این رویکرد در ابتدا با هدف ارزیابی و بهسازی لرزه‌ای ساختمان‌های موجود توسعه یافت، اما با ایجاد اصلاحاتی، به‌ویژه در ارتباط با معیارهای پذیرش عملکردی، به‌عنوان یک روش طراحی کارآمد برای ساختمان‌های بلند جدید در مناطق لرزه‌خیز مورد پذیرش و کاربرد گسترده قرار گرفته است. گسترش جهانی این رویکرد در کشورهای پیشرو در مهندسی زلزله همچون چین، ژاپن، نیوزیلند، ایالات متحده آمریکا و همچنین در کشورهایی نظیر ترکیه و روسیه، نشان‌دهنده جایگاه رو به رشد آن در طراحی لرزه‌ای ساختمان‌های بلند است. در ایالات متحده، به‌ویژه در شهرهای با خطر لرزه‌ای بالا مانند لس‌آنجلس و سان‌فرانسیسکو، استفاده مکرر از روش‌های مبتنی بر عملکرد در طراحی ساختمان‌های بلند به یک رویه متداول تبدیل شده است. شواهد آماری نشان می‌دهد که در سال ۲۰۱۶ بیش از ۷۵ درصد ساختمان‌های بلند در مناطق لرزه‌خیز جهان ساخته شده‌اند؛ موضوعی که به‌خوبی بیانگر نقش تعیین‌کننده و اهمیت روزافزون طراحی لرزه‌ای بر اساس عملکرد در توسعه ساختمان‌های بلند در سطح جهان است. مزایای این روش نوین در مقایسه با رویکردهای سنتی تجویزی بسیار قابل توجه است. از جمله می‌توان به افزایش سطح اطمینان در دستیابی به عملکرد لرزه‌ای مورد انتظار سازه، کاهش هزینه‌های ساخت و رفع محدودیت‌های آیین‌نامه‌های تجویزی از جمله محدودیت‌های مربوط به ارتفاع مجاز سیستم‌های سازه‌ای اشاره نمود. همچنین این رویکرد امکان استفاده از سیستم‌های سازه‌ای مجهز به سامانه‌های کنترل لرزه‌ای نظیر جداگرها و میراگرها را فراهم می‌سازد. افزون بر این، طراحی سیستم‌های پیچیده سازه‌ای نظیر سیستم‌های ترکیبی، مهارهای بازویی و کمربندهای خرپایی، سیستم سازه‌ای دیاگرید (Diagrid) و سایر سیستم‌های سازه‌ای نوین که ضوابط لرزه‌ای آن‌ها در چارچوب آیین‌نامه‌های سنتی تجویزی پوشش داده نشده‌اند، در چارچوب روش طراحی لرزه‌ای مبتنی بر عملکرد امکان‌پذیر می‌گردد.