کتاب سگ ولگرد اثر صادق هدایت

مجوعه داستان «سگ ولگرد» اثر معروف «صادق هدایت» است. داستان سگ ولگرد به همراه هفت داستان دیگر از داستان‌های این مجموعه‌اند. داستان کوتاه سگ ولگرد، درباره‌ی سگ اصیل اسکاتلندی به نام پات است که پس از گم کردن صاحب خود، سرگردان شده و از سوی انسان‌ها مورد آزار و اذیت قرار می‌گیرد. پات سگی معمولی نیست، او در آرزوی بازگشت به دوران کودکی است و در ته چشم‌هایش، روحی انسانی دیده می‌شود. صادق هدایت بیشتر داستان‌های مجموعه سگ ولگرد را پیش از سال ۱۳۲۰ خورشیدی نوشته بوده است؛ با این وجود، به دلیل ممنوع‌القلم بودنِ وی، امکان چاپ داستان‌ها وجود نداشته است. پس از اشغال ایران در جنگ جهانی دوم در شهریور ۱۳۲۰، با از میان رفتن بساط سانسور دولتی، «سگ ولگرد» نیز امکان چاپ می‌یابد. داستان با جملات زیر آغاز می‌شود: «چند دکان کوچک نانوایی، قصابی، عطاری، دو قهوه‌خانه و یک سلمانی که همهی آن‌ها برای سد جوع و رفع احتیاجات خیلی ابتدایی زندگی بود تشکیلِ میدانِ ورامین را می‌داد. میدان و آدم‌هایش زیر خورشید قهار، نیم‌سوخته، نیم‌بریان شده، آرزوی اولین نسیم غروب و سایهی شب را می‌کردند. آدم‌ها، دکان‌ها، درخت‌ها و جانوران از کار و جنبش افتاده بودند. هوای گرمی روی سر آن‌ها سنگینی می‌کرد و گرد و غبار نرمی جلو آسمان لاجوردی موج می‌زد، که به واسطهی آمد و شد اتومبیل‌ها پیوسته به غلظت آن می‌افزود. این کتاب را نشر «جامه داران» منتشر کرده است.