کتاب تحلیل ذهن اثر برتراند راسل

کتاب «تحلیل ذهن» نوشته‌ی برتراند راسل» را «منوچهر بزرگمهر» به فارسی برگردانده است. نقد مفهوم خودآگاهی، غریزه و عادت، احساسات، قوانین علی در عالم ماده و ذهن، مراقبت در نفس یا درون‌نگری، تعریف ادراک، احساس و تخیل، حافظه، الفاظ و معانی، اعتقاد و یا تصدیق، هیجانات نفسانی و اراده، خصوصیات ذهن و... عنوان‌هایی است که در فهرست کتاب آمده است. در مقدمه‌ی نویسنده آمده است: «این کتاب اصل مساعی مبذوله برای تلفیق دو تمایل مختلف است: یکی در روان‌شناسی و دیگری در علم فیزیک یا حکمت طبیعی که من نسبت به آن‌ها علی رغم تنافی ظاهری نظر موافق دارم. از یک طرف بسیاری از روان‌شناسان مخصوصا پیروان مکتب "رفتار ظاهر" به اتخاذ موضعی گراییده‌اند که اگر از لحاظ فلسفی اصالت مادی نباشد و از حیث روش و طریقه تحقیق مادی است. آن‌ها روان‌شناسی را بیش از پیش متکی بر علم ابدان و وظایف الاعضا و مشاهده و ترصید خارجی می‌نمایند و ماده را امری صلب‌‌تر از ذهن و غیرمشکوک‌تر از آن قلمداد می‌کنند. در همین حال علمای طبیعی علی‌الخصوص "آین شتاین" و سایر کسانی که به بیان نظریه نسبت می‌پردازند "مادیت" ماده را روز بروز کمتر جلوه می‌دهند... نظری که به عقیده من مجامع تمایل مادی روان‌شناسی و تمایل "ضد مادی" فیزیک است همان است که از جانب "ویلیام جیمز" و "اصالت واقعیان جدید" امریکایی اختیار شده و بنا به رأی آن‌ها "مایه اصلی" عالم وجود نه ذهنی است و نه مادی بلکه "جوهری برزخی" است که هر دو از آن ساخته شده‌اند. در این کتاب من سعی کرده‌ام که این نظریه را در مورد اموری که روان‌شناسی بدان اشتغال دارد قدری به تفصیل بیان دارم...» کتاب حاضر را انتشارات «خوارزمی» منتشر کرده است.