کتاب از کوچه رندان اثر عبدالحسین زرین کوب

کتاب «از کوچه رندان» نوشته‌ی «عبدالحسین زرین‌کوب» است. این کتاب از زوایای مختلف شعر، شخصیت و افکار حافظ را شرح، بررسی و گاهی نقد می‌کند. کتابی است خواندنی به قلمی شگرف و وزین در شرح روزگار و احول حافظ قرآنی جوان که در گذر از کوچه باغ‌های شیراز راه به کوچه‌ی رندان می‌برد و آنی می‌شود که از حوالی سال‌های 720 هجری قمری (سال تولد) و 792 هجری قمری (سال وفات) تا به امروز شعر و زبان و غزل فارسی بی نام او در یاد و خاطر هیچکس نمی‌تواند صورت بندد. ویژگی مثبت آثار دکتر زرین کوب، مستند بودن آن‌ها است و اینکه نویسنده سعی کرده بی‌طرفی را در ارزیابی‌های خود حفظ کند. البته سخن درباره‌ی حافظ برای هیچ نویسنده‌ای کار آسانی نیست. در مقدمه‌ی کتاب به قلم نویسنده آمده است: «اینجا در کوچه رندان چه میجویم راه تازه‌ای به شناخت حافظ. جایی که در مسجد و خانقاه ردپایی از وی باقی نمانده باشد نشانش را شاید بتوان یافت. اما کسی که می‌گوید "حافظم در مجلسی دردی کشم در محفلی"، آن اندازه زرنگی دارد که در کوچه رندان هم خود را از چشم‌های کنجکاو بوالفضولان پنهان دارد. با این همه تحقیق که در احوال وی کرده‌اند، با این همه تفسیر که بر اشعارش نوشته‌اند، هنوز که می‌داند که وقتی وی از عشق و شراب صحبت می‌کند منظورش شوق و مستی اهل راز است یا شراب و شاهد شیراز؟ در شعر او همه چیز رنگ ابهام دارد و رنگ اسرار..."» در قسمتی از کتاب می‌خوانیم: «در مورد الفاظی چون جام و می و معشوق و خرابات که در سخنان عرفانی حافظ هست بدون شک توجه به این نکته نیز که پیش از وی در کلام ابن فارض و شبستری هم اینگونه لفظ‌ها از تنگنای قلمرو جهان حسی به آن سوی دنیای غیر حسی راه یافته‌اند دیگر در این باب جای شک باقی نمی‌‌گذارد که این گونه الفاظ را آنجا که معنی حسی در آن‌ها انسان را خرسند نمی‌کند باید به معنای ماوراء حسی حمل کرد.» این کتاب را انتشارات «امیرکبیر» منتشر کرده است.