کتاب مجوس شمال اثر آیزایا برلین

مجوس شمال کتابی درباره‌ی گئورگ هامان متفکر آلمانی است. متفکری که حمله‌هایش به نهضت روشنگری سازش‌ناپذیر و کوبنده بود و نقص‌های آن‌ را واضح‌تر نشان می‌داد. آیزایا برلین کتاب را با نقل قولی از خود هامان شروع می‌کند: «کم بیندیش و بیش زی». کتاب روایتی خواندنی از اوج و فرود هامان به دست می‌دهد، او می‌تواند شخصیت دور از تصور یک رمان باشد، کسی که در راه اعتقاداتش با همه بحث می‌کرد و از این شاخه به آن شاخه می‌پرید و زود از کوره درمی‌رفت. او به گفته‌ی برلین دشمن شماره یک روشنگری و تعقل بود و اعتقاد داشت تعقل کارکردی ندارد،‌ باید شخصا و بی‌واسطه تجربه کرد و به ندای وحی گوش داد. هامان بنیانگذار واقعی سنت جدلی عقل‌ستیزانه‌ای بود که سهم بزرگی در شکل‌گیری اندیشه و هنر و احساس در غرب داشت، با این‌حال در تاریخ اندیشه کمتر از او سخنی به میان آمده. این آیزایا برلین بود که دوباره هامان را کشف و درباره‌اش تحقیق کرد. او در این کتاب هامان را سرچشمه‌ی فراموش‌شده‌ی نهضتی می‌داند که مشخصه‌اش رمانتیسم و عقل‌گریزی است و کل فرهنگ اروپا را تحت‌الشعاع خود قرار داده است.