کتاب تاریخ تمدن اسلام اثر جرجی زیدان

کتاب تاریخ تمدن اسلام نوشته جرجی زیدان، مشهورترین و معتبرترین کتاب در شناخت تاریخ تمدن اسلامی است. بخش اول کتاب، تمدن و اوضاع مردم عرب پیش از اسلام تا ظهور اسلام و کمی قبل از آن، حکومت عرب در دوره جاهلیت، اوضاع کعبه و قریش تا ظهور اسلام، چگونگی دعوت اسلام، انتشار اسلام، فتوحات اسلامی، خلفای اموی، خلفای عباسی، خلفای اندلس، خلفای فاطمی و.... بررسی شده است. بخش دوم ثروت مملکت اسلامی، ثروت رجال دولتی و خلفای اسلام، موجبات پیدایش آن ثروت‌ها و از دست رفتن آن، ثروت اهالی شهرها و ده‌ها تبیین شده است. بخش سوم علوم و ادبیات عرب، علوم و ادبیات اسلامی، علوم و ادبیات بیگانه، مدرسه‌ها و کتابخانه‌های اسلامی، بخش چهارم سیاست دولت‌های اسلامی، وضع حکومت خلفای راشدین، امویان، عباسیان، امویان اندلس، فاطمیان و سیاست هر یک در تحکیم مبانی فرمانروایی و رفتار آنان با مردم ارائه شده است. بخش پایانی کتاب به نظامات اجتماعی، طبقات مردم، عادات و رسوم اجتماعی، زندگی خانوادگی، تمدن و تجمل و آثار عمران در ممالک و شهرها و دستگاه فرمانروایان اسلامی پرداخته شده است. جرجی زیدان در سال 1861میلادی در بیروت متولد شد. بیشتر شهرت زیدان به سبب داستان‌های تاریخی اوست از این جهت او را پیشگام این نوع سبک ادبی می‌دانند. او 22 داستان تاریخی دارد. از این میان 17 داستان به تاریخ عرب و اسلام تا عصر صلاح‌الدین ایوبی برمی‌گردد. 4 داستان متعلق به تاریخ جدید مصر و یکی هم متعلق به تحولات عثمانی است. زیدان تحت تآثیر و نفوذ داستان‌نویسان اروپایی به خصوص والتر اسکات و الکساندر دوما بوده و اگر چه نتوانسته به سطح هنری آنها برسد اما در این زمینه در ادبیات عرب موفق بوده است. در این داستان‌ها زیدان قصد دارد وقایع گذتشه را در روند دگرگونی حیات سیاسی عرب روایت کند. وی در ژوئیه 1914 در منزل خود در قاهره به طور ناگهانی درگذشت. شاعرانی چون احمد شوقی، محمدحافظ ابراهیم، ولی‌الدین یکن، خلیل مطران و ایلیا ابوماضی در مرگ او مرثیه‌هایی سرودند.