کتاب زمینه‌مندی تجارب عرفانی اثر استیون تی. کتز ترجمه عطا انزلی انتشارات کتاب طه

چرا عارفان مسلمان هرگز در مکاشفات خویش مسیح را با تاجی از خار و زخم‌های صلیب بر پیکر نمی‌بینند؟ و چگونه است که عارفان مسیحی هیچ‌گاه سخنی از نور محمدی به میان نمی‌آورند؟ آیا تجربه‌ی فناء فی اللهِ صوفیان همان تجربه‌ی نیروانای راهبان بودایی است؟ و آیا همه‌ی عارفان، نهایتاً از یک حقیقت سخن می‌گویند، هرچند با زبانی متفاوت؟ استیون کتز در دو مقاله‌ی بنیادین، جریان‌ساز و اثرگذارِ خود در کتاب زمینه‌مندی تجارب عرفانی، کوشیده است با تحلیلی ساختارمند از سنت‌های عرفانی شرق و غرب به این پرسش‌های ژرف پاسخ دهد. از منظر او، تجارب عرفانی ـ همچون دیگر تجارب ادراکی بشر ـ به‌شدت تحت تأثیر زمینه‌های فرهنگی، زبانی، دینی و زیستی عارفان هستند، و از حیث معرفت‌شناختی، هیچ راهی برای پالایش کامل این تجارب از پیش‌زمینه‌های فردی وجود ندارد. هرچند دهه‌ها از نخستین انتشار این مقالات می‌گذرد، اما پرسشی که کتز پیش کشید همچنان در کانون مباحث عرفان‌پژوهی و الهیات تطبیقی باقی مانده و در سال‌های اخیر پای به قلمرو علوم شناختی و عصب‌شناسی نیز نهاده است. برای هر خواننده‌ی جدی و مشتاقی که سودای ورود به این حوزه‌ی پرچالش را در سر دارد، آشنایی با موضع و استدلال‌های کتز در زمینه‌مندی تجارب عرفانی، گامی ناگزیر و پربار است.